Nieuw denken met oude Grieken

Auteurs Anne-Marie Gunnink en Paulien ‘t Hoen

Inhoud

In lastige situaties of dilemma’s raak je vaak razendsnel verwikkeld in allerlei gedachten. Hoe komt dat? Het woord ‘gedachte’ verklaart het al. Dit is ‘oud denken’; dat wat je (ooit) gedacht hebt. In eenvoudige situaties kun je hier genoeg aan hebben. In complexiteit kun je vastlopen en de grenzen van je denken bereiken. Dan heb je nieuw denken nodig.  Als je blijft denken zoals je altijd hebt gedacht, blijf je doen wat je altijd hebt gedaan.
Filosofie was in de tijd van de oude Grieken een praktische aangelegenheid, nauw verbonden met het dagelijkse. Het was een manier van leven, gekoppeld aan een manier van beschouwen. Het gedachtegoed van de oude Grieken is verassend modern. Het boek biedt een (hernieuwde) kennismaking met Socrates, Plato en Aristoteles in praktijkvoorbeelden, oefeningen en denkgereedschappen waarmee je je manier van denken kunt onderzoeken en kunt omzetten in handelen. Daarnaast is poëzie en belangrijke bron in het boek: dichters en filosofen hebben veel gemeen.

Bijdrage aan het vak

Complexe maatschappelijke omstandigheden vragen nieuwe manieren van verhouden, denken en doen. We zien dat goed bedoelde vertragende interventies instrumentaliseren waar je bij staat. Ze verworden tot truukjes en hoepeltjes om doorheen te springen ondanks de beste intenties.
Om het discours in organisaties en de maatschappij te beïnvloeden zijn dagelijkse  gesprekken nodig die het ‘hin und her wanderen des blickes’ helpen: Inzoomen én uitzoomen; ervaren én abstraheren.
Een socratisch geladen gesprek helpt om zowel af te dalen in een situatie (en niet te blijven hangen in een helikopter view of een analytisch praten over), als om met behulp van vragen, een situatie te overstijgen. Om via die beweging houvast en richting gewaar te worden. Met behulp van de klassieke deugden en verbeelding.

Juryrapport  Ooa-Boek van het jaar 2023

Er gaat geen jaar voorbij zonder dat in managementboeken wordt teruggegrepen op de oude filosofen: altijd goed voor de broodnodige persoonlijke reflectie. Dit boek is daarmee niet uniek, maar wel bijzonder. Wat de jury aansprak in dit boek is het feit dat het nieuwe denken heel concreet wordt gemaakt. Via een mooie kleine opsomming biedt het boek een praktische vertaalslag aan filosofische begrippen. Via meer uitgebreide filosofische oefeningen geven de adviseur een handig handvat voor de dagelijkse praktijk. Het boek is prettig leesbaar, is doorspekt van voorbeelden uit de rijke werkpraktijk van de beide schrijvers. Daarnaast heeft het een fraaie opmaak, met bladzijden vol ‘ademruimte‘ in de vorm van gedichten: dat voegt echt iets toe. Een praktisch en relevant boek voor adviseurs, ‘een blijvertje in de kast’, zo vatte één van de juryleden het samen.

Op wiens schouders ?

Paul Valens, Wiszlawa Szymborska, Karl Weick, David Bohm, Cornelis Verhoeven, Jos Kessels, Willem Jan Otten.